www.mamboteam.com
Publiczna Szkoła Podstawowa Nr1 w Nisku  
Start arrow O patronie
23.07.2017.
 
 
O patronie PDF Drukuj Email
Wpisał: Administrator   
30.11.2007.

Generał Stanisław Dąbek
patron naszej szkoły

Image

 

gen. Stanisław Dąbek (1892-1939)


 

   

Stanisław Dąbek urodził się 28 marca 1892 roku w Nisku. Pochodził ze średnio zamożnej rodziny chłopskiej. Był synem Szczepana i Rozalii. Do gimnazjum uczęszczał w Lubaczowie, tam też mieszkał od 1900 roku. Ukończył seminarium nauczycielskie w Sokalu, a w 1911 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Lwowskim na kierunku prawniczym. W tym samym czasie, aby zapewnić sobie finanse niezbędne do życia i nauki, pracował jako nauczyciel w Bóbrce. W 1914 roku ukończył austriacką szkołę oficerską w Baring, po ukończeniu szkoły oficerskiej walczył na froncie. W 1914 roku, po wybuchu I wojny światowej, trafił do austriackiego 34 pułku strzelców w Baring. W listopadzie 1918 roku wstąpił do wojska polskiego jako żołnierz zawodowy, dowódca między innymi 14 i 8 pułku piechoty. W 1929 roku otrzymał awans na stopień pułkownika. Od roku 1928 do 1930 był komendantem szkoły podchorążych. W 1930 dowodził 7 pułkiem piechoty. Tym razem otrzymał stanowisko dowódcy. W dwa lata później został pułkownikiem, a po kolejnym dwuletnim okresie dowódcą 52 pułku piechoty. Wraz z jednostką stacjonował w Złoczowie. Aktualnie miejscowość ta znajduje się na Ukrainie. 23 lipca 1939 roku, dość niespodziewanie, został dowódcą Morskiej Brygady Obrony Narodowej. Następnie był dowódcą Lądowej Obrony Wybrzeża (w sumie około 18 000 żołnierzy). Podlegały mu wszystkie oddziały w rejonie Gdyni oraz Kępy Oksywskiej. 19 września 1939 roku stanął na czele grupy oficerów nowego sztabu i kompanii II morskiego pułku strzelców i stoczył na Babich Dołach ostatnią na Kępie Oksywskiej bitwę z Niemcami. Nazwisko jego - symbol kampanii wrześniowej - widnieje na tabliczce ulicy w centrum Oksywia.

   Dowódca lądowej obrony wybrzeża, do 19 września 1939 roku dowodził resztkami polskich oddziałów na Oksywiu. W tym dniu pułkownik Dąbek z garstką pozostałych przy życiu 20 oficerów stanął do swej ostatniej walki, osobiście obsługując armatkę przeciwpancerną. Około godziny 17-tej wobec beznadziejnej sytuacji, wydał oddziałowi rozkaz zaprzestania walki, aby oszczędzić pozostałych przy życiu żołnierzy. Kiedy nie było już żadnych szans obrony i należało się poddać, Stanisław Dąbek ze słowami: „Niech żyje Polska”, strzałem z pistoletu odebrał sobie życie, wolał śmierć niż niewolę.

Szacuje się, iż w toku walk jego oddziały stoczyły ponad 100 różnych potyczek z wrogiem.

   Po śmierci, w 1964 roku, awansowano go na generała brygady. Odznaczono Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari, Medalem Niepodległości, dwukrotnie Krzyżem Walecznych i Złotym krzyżem Zasługi. Pośmiertnie otrzymał też Order Krzyża Grunwaldu II klasy.

Jego ciało spoczęło w Gdyni-Redłowie. Na płycie nagrobnej w wyryto słowa pułkownika: „Pokażę wam, jak Polak walczy i umiera”.

   Obrona Kępy Oksywskiej uważana jest za jeden z największych i najbardziej bohaterskich wyczynów polskich wojsk lądowych w czasie kampanii wrześniowej. Obok Westerplatte i Helu obrońcy Kępy Oksywskiej zajmują znamienite miejsce w historii batalii o polskie wybrzeże.

Publiczna Szkoła Podstawowa Nr 1 nosi imię pułkownika Stanisława Dąbka. Uroczystoœć nadania imienia odbyła się 25.05.1985 roku. W biografii Stanisława Dąbka Nisko pojawia się tylko raz, jako miejsce urodzenia tego wielkiego patrioty, nieulękłego żołnierza i dowódcy.

   Publiczna Szkoła Podstawowa Nr 1 im. płk. Stanisława Dąbka w Nisku za swój hymn przyjęła „Pieśń o Pułkowniku, której słowa napisała nauczycielka języka polskiego była z-ca dyrektora p. Leokadia Rembisz.

 

 

 

 PIEŚŃ O PUŁKOWNIKU 


Wykołysał go szum sosen 
dawnej Puszczy Sandomierskiej, 
nie znał wtedy jeszcze trudów 
drogi swej żołnierskiej. 

 

Po Bałtyku srebrne fale
do Niżańskich polnych wierzb, 
płynie pieśń o Generale

hołd młodzieńczych, wdzięcznych serc.


Gdy w tragiczne dni wrześniowe 
kraj zdeptało wrogie plemię, 
na Oksywiu ginął żołnierz
za ojczystą ziemię.


Polak walczy i umiera 
ale nie poddaje się, 
to są słowa bohatera 
który nie znał co to lęk.

 


 

 

22 maja 2015 roku odbyła się uroczystość obchodów Jubileuszu 30-lecia nadania Publicznej Szkole Podstawowej nr 1 w Nisku im. płk Stanisława Dąbka, której głównym organizatorem była PSP nr 1 w Nisku, a współorganizatorem i partnerem ww. uroczystości był Burmistrz Gminy i Miasta Nisko.

 

Oficjalna część uroczystości obchodów Jubileuszu 30-lecia nadania Publicznej Szkole Podstawowej nr 1 w Nisku im. płk Stanisława Dąbka rozpoczęła się Mszą Świętą w kościele p.w. św. Józefa Opiekuna Rodzin w Nisku. W nastrój uroczystości wprowadził nas komentarz: „Św. Paweł w liście do Tesaloniczan napisał: „zawsze się radujcie, nieustannie się módlcie, w każdym położeniu dziękujcie” /…/ W ten szczególny dzień spotykamy się w sanktuarium św. Józefa, by uczestniczyć w uroczystej msz św., która otwiera obchody jubileuszu 30-lecia nadania imienia płk Stanisława Dąbka Publicznej Szkole Podstawowej Nr 1 w Nisku. Jest to ważny dzień dla społeczności szkolnej i lokalnej. Każdy jubileusz jest okazją by dziękować Panu Bogu za miniony czas i wydarzenia, które wspólnie przeżyliśmy. Przywołujemy pamięć wszystkich uczniów i pracowników, którzy zostawili w naszej szkole cząstkę siebie.W trudach szkolnej pracy towarzyszy nam duchową obecnością patron szkoły pułkownik Stanisław Dąbek, człowiek wielkiej siły charakteru, odwagi i honoru. Przywołujemy pana panie generale do wspólnej modlitwy z nami.”

Uroczystej mszy św. koncelebrowanej przewodniczył ks. proboszcz parafii p.w. św. Józefa Opiekuna Rodzin w Nisku Franciszek Grela, a homilię o poświęceniu życia z miłości do ojczyzny wygłosił zaproszony na uroczystość ks. kapelan major Robert Krzysztofiak.

Uczniowie pod kierunkiem nauczycieli przygotowali oprawę muzyczną i liturgiczną mszy św. m.in. uczennica klasy IV Maria Pająk zaśpiewała psalm responsorialny, uczniowie czynnie uczestniczyli w modlitwie wiernych i śpiewali pieśń dziękczynną po komunii św.

Następnie  uroczystym marszu przeszliśmy do szkoły przed którą odbył się pokaz  Reprezentacyjnej Sekcji Tanecznej Mażoretek z NCK „Sokół” w Nisku. Niebo nam sprzyjało, bo mimo, że rano pogoda była deszczowa, podczas przemarszu nie potrzebowaliśmy parasoli.

Na uroczystość zaproszenie przyjęło blisko 80 gości. Wydarzenie to swoją obecnością zaszczycili m.in.: Dyrektor Wydziału Nadzoru Pedagogicznego Kuratorium Oświaty w Rzeszowie pani Zofia Igras, Pracownik Referatu Organizacyjnego i Oświaty Gminy Lubaczów pani Agata Antonik, Dowódca Garnizonu i 3 Batalionu Inżynieryjnego w Nisku ppłk Zbigniew Drożdżewski, vice-starosta niżański, Burmistrz Gminy i Miasta Nisko, Przewodniczący Rady Miasta i Przewodniczący Komisji Oświaty, a także księża oraz dyrektorzy niżańskich szkół podstawowych i gimnazjalnych.

Uroczystość odbyła się w sali gimnastycznej PSP Nr 1 w Nisku, rozpoczynając się odśpiewaniem hymnu narodowego.

 

Pani dyrektor PSP NR 1 w Nisku Beata Żak powitała i przedstawiła przybyłych gości:

przedstawicieli władz samorządowych Gminy i Miasta Nisko oraz Powiatu niżańskiego,

przedstawicieli Kuratorium Oświaty i Wychowania w Rzeszowie,

przedstawicieli władz samorządowych z Lubaczowa,

przedstawicieli Służb Mundurowych,

przedstawicieli placówek oświatowych i wychowawczych z terenu Gminy i Miasta Nisko,

Dyrektorów zaprzyjaźnionych szkół noszących imię Stanisława Dąbka.

W sposób szczególny powitała gości specjalnych:

dr Zygmunta Kubraka –  autora książki „Generał Stanisław Dąbek 1892 – 1939”oraz pana Mariusza Kowalika – historyka z zamiłowania, numizmatyka, dociekliwego badacza historii Niska.

Następnie Pani dyrektor zapoznała zebranych z krótkim rysem historycznym szkoły. Przywołała datę 25 maja 1985 roku kiedy to z udziałem wielu dostojnych gości odbyło się uroczyste nadanie szkole imienia pułkownika Stanisława Dąbka. „Dziś, w 30 – rocznicę tego wydarzenia, przyjmujemy dla szkoły nazwę: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 imienia  generała Stanisława Dąbka w Nisku”.

Następnie zabrali głos goście specjalni uroczystości: Pan Mariusz Kowalik, który przedstawił postać płk St. Dąbka oraz Pan Zygmunt Kubrak, który opowiedział szkolnej społeczności jakim uczniem był Stanisław Dąbek.

W dalszej części uroczystości głos zabrała w imieniu Kuratorium Oświaty w Rzeszowie pani Zofia Igras, odczytując list Kuratora Oświaty.

Następnie pani dyrektor odczytała listy otrzymane od zaproszonych gości, którzy nie mogli przybyć na naszą uroczystość – od pana Wacława Ortyla Marszałka Województwa Podkarpackiego oraz od pana profesora dr hab. medycyny Szczepana Łukasiewicza -siostrzeńca naszego patrona.

Kolejnym punktem obchodów Jubileuszu 30-lecia nadania Publicznej Szkole Podstawowej nr 1 w Nisku im. płk Stanisława Dąbka była część artystyczna przygotowana przez uczniów pod kierunkiem nauczycieli.

Uczniowie zaprezentowali program artystyczny w inscenizacji na temat historii Polski oraz bohaterstwa i odwagi patrona szkoły. Podczas występu dzieci w artystyczny sposób prowadziły dywagacje na temat: czym jest ojczyzna?, co to znaczy być patriotą? kim jest patron szkoły?  Do udziału w inscenizacji zostali zaproszeni lokalni aktorzy, którzy odegrali scenki –wspomnienia, mówiące o ostatnich chwilach życia płk S. Dąbka.

Finałem części artystycznej była piosenka entuzjastycznie przyjęta przez publiczność  podkreślająca naszą przynależność do polskiej ziemi, kończąca się słowami: „tu nasze miejsce! To nasz kraj”.

  Program – wg opinii publiczności – był świetną lekcją historii i głęboko wzruszył oglądających. / niektórzy prosili o teksty śpiewanych przez uczniów pieśni./

 

Następnie pani dyrektor zapoznała zebranych z laureatami konkurów, które odbyły się z okazji 30-lecia nadania imienia bohaterskiego obrońcy skrawka ziemi nad Bałtykiem. Były to dwa konkursy tematyczne: Szkolny konkurs historyczny "Wiedzy  o Patronie szkoły" i szkolny konkurs plastyczny "Generał Stanisław Dąbek - Dowódca Lądowej Obrony Wybrzeża Polskiego w 1939 r.". Przeprowadzono je w ramach projektu "Pielęgnowanie historii i tradycji ziemi niżańskiej poprzez przybliżenie postaci (sylwetki) Generała Stanisława Dąbka." Projekt realizowany był we współpracy z Komendą Hufca ZHP im. Szarych Szeregów w Nisku. Nagrody wręczał harcmistrz Darek Wasyl.

        

Kolejnym punktem uroczystości było odczytanie przez Przewodniczącego Rady Miasta pana Waldemara Ślusarczyka uchwały Rady Miejskiej w Nisku z dnia 23 marca 2015 r. "w sprawie zmiany nazwy Publicznej Szkoły Podstawowej nr 1 w Nisku, im. płk. Stanisława Dąbka, ul. Słowackiego 10."

W dalszej części uroczystości odbyło się odsłonięcie i poświęcenie tablicy upamiętniającej 30 rocznicę nadania imienia płk S. Dąbka PSP Nr 1. Odsłonięcia dokonali p. Burmistrz Gminy i Miasta Julian Ozimek, p. dyrektor szkoły Beata Żak oraz p. podpułkownik Zbigniew Drożdżewski, natomiast  poświęcił tablicę ks. katecheta Ryszard Sałek.

Po poświęceniu tablicy pamiątkowej nastąpiło uroczyste posadzenie "dębu pamięci" dla generała Dąbka do którego zaproszeni zostali: p. Burmistrz Gminy i Miasta Julian Ozimek, p. dyrektor szkoły Beata Żak, p. Zygmunt Kubrak oraz Dowódca Garnizonu i 3 Batalionu Inżynieryjnego w Nisku ppłk Zbigniew Drożdżewski. Pani dyrektor powiedziała do zebranych: „zasadzimy to drzewo – ufundowane przez pracowników szkoły – które będzie rosło razem z pokoleniami uczniów kształcących się w naszej szkole. Będzie też upamiętniało nas pracowników, nauczycieli i wychowawców, którzy zostawiamy w tym miejscu cząstkę siebie”.   W uroczystym sadzeniu wzięli również udział uczniowie.

Następnie pani dyrektor wyraziła podziękowanie zaproszonym gościom, nauczycielom, rodzicom i społeczności szkolnej za obecność i poświęcony czas oraz udział      w obchodach 30-lecia nadania imienia generała St. Dąbka PSP Nr 1 w Nisku. Zaprosiła do obejrzenia wystawy towarzyszącej uroczystości, która znajdowała się na korytarzu szkolnym oraz na stoisko promocyjne zorganizowane przez WKU Nisko.

 

Po zakończonej uroczystości zaproszeni goście podczas skromnego poczęstunku wyrażali uznanie za ogrom pracy włożonej w przygotowanie tej patriotycznej, szkolnej i lokalnej uroczystości. Goście żegnając się otrzymywali specjalnie zaprojektowane kartki pamiątkowe, broszurę na temat patrona szkoły oraz Medal Jubileuszowy.

 

Na korytarzu szkolnym wystawiona została również księga pamiątkowa. Organizatorzy zachęcali gości do wpisania się i pozostawienia po nas śladu przyszłym pokoleniom.

 

 

Zarówno gospodarze uroczystości, obecni goście oraz społeczność uczniowska przeżyli wiele wzruszeń. Uroczystość ta dowodzi, że postać patrona szkoły jako „ducha opiekuńczego szkoły” kształtuje charaktery uczniów, wychowuje i „inspiruje do stawania się bardziej ludźmi”.

 

 

 

 


 

 KALENDARIUM Z ŻYCIA GEN. STANISŁAWA DĄBKA

 

28 marca 1892r.

- przychodzi na świat w Nisku, w zaborze austriackim, w rodzinie Szczepana i Rozalii Dąbków.

1900r.

-wraz z rodziną przenosi się pod Lubaczów.

1908r.

-po ukończeniu szkoły w Lubaczowie zostaje przyjęty do Seminarium nauczycielskiego w Sokalu.

1911r.

- uzyskuje maturę gimnazjalna i zapisuje się wydziale prawa we Lwowie,

- rozpoczyna prace nauczyciela w Bóbrce.

1914-1918r.

- zostaje powołany do wojska jako jednoroczny ochotnik,

- pełni służbę w 34 pułku obrony krajowej w Jarosławiu,

- zostaje wysłany do austriackiej szkoły, dla oficerów rezerwy w Belzinku na Morawach, która ukończył w stopniu podchorążego,

- Walczy w Karpatach,

- zostaje ciężko ranny i grozi mu amputacja nogi,

- zostaje przydzielony do marszu batalionu 90 pułku i walczy na froncie włoskim nad rzeką Piavą,

- wraca do kraju, zdobywszy wszystkie austriackie oznaczenia bojowe, z Żelazną Klamra włącznie.

 

1926r.

- żeni się z Ireną Polczakówną- absolwentką z wydziału prawa,

- obejmuje stanowisko zastępcy dowódcy garnizonu 7 Pułku Piechoty Legionów w Chełmie.

1928r.

- prowadzi w Tomaszowie Mazowieckim roczny kurs baonu podchorążych nr 4.

1929-1930r.

 – uruchamia szkołę podchorążych rezerwy Piechoty w Zambrowie.

1934r.

- dowodzi 52 pułkiem strzelców w Złoczowie.

1939r.

23 lipca- obejmuje dowództwo Lądowej Obrony Wybrzeża w Gdyni,

1 września- płk. Odpiera pierwszy zmasowany atak sił niemieckich na Gdynię.

Uwaga! Niemcy dysponowali trzykrotną przewaga w liczebności żołnierzy, wspierana przez lotnictwo i artylerię  okrętową. O godzinie 12 ustaje łączność z resztą kraju.

2 września

- Luftwaffe zatapia dwa statki pasażerskie  „Gdynię” i „Gdańsk”,

-bombardowanie Kępy Oksywskiej.

3 września

- Polacy zdobywają cztery ciągniki artyleryjskie i kilkanaście karabinów maszynowych.

5 września

- Niemcy przygotowują się do generalnego natarcia na dzień 8 września.

7 września

- bój pod Warszkowem.

- w wypadzie na Koleczkowo zostają pobite oddziały 374 pułku niemieckiej piechoty.

8 września

- Polacy odpierają pierwszy atak niemiecki,

- Polacy wycofują się po drugim zmasowanym ataku.

9 września

- walki o Redę i Kępę Oksywską.

10 września

- oddziały SS zdobywają Kępę Oksywską.

11 września

- trzy próby wdarcia się Niemców zostają krwawo odparte,

- w wielu miejscach dochodzi do walk na bagnety,

- pęknięcie drugiej linii obrony.

12 września

- płk. Dąbek szuka możliwości pobicia przeciwnika uprzedzając jego natarcia.

14 września

- Niemcy wkraczają do Gdyni.

 

15 września

- polskie trałowce niszczą gniazdo niemieckich cekaemów.

16 września

-huraganowy ogień niemieckiej artylerii na pozycje Polaków, wzmocniony bombardowaniem lotniczym,

- straty Polaków: 262 zabitych, 400 zaginionych, 2230 rannych,

17 września

- broni się ostatnia placówka Polaków- Babi Dół,

19 września

- w Babim Dole broni się dwudziestu Polaków. Płk. St. Dąbek, strzelający z jedynej armatki przeciwpancernej zostaje ranny odłamkiem pocisków. Dosięga go seria z karabinu. Ostatkiem sił mówi: „Teraz koniec. Niech żyje Polska” i strzela sobie w głowę.

 

 


 

Opracowanie - Mariusz Kowalik

 Generał brygady Stanisław Dąbek

            Stanisław Dąbek urodził się 28 marca 1892 r. w Nisku. Był synem Szczepana i Rozalii z Powęsków. Ochrzczony został w kościele parafialnym w Racławicach 31 marca 1892 r. Pochodził z wielodzietnej, średnio zamożnej, niżańskiej rodziny chłopskiej, która później zamieszkała we wsi Felsendorf k. Lubaczowa. W latach 1901-1905 uczęszczał do szkoły powszechnej w Nisku, w latach 1905-1907 był uczniem klas 5 i 6 szkoły wydziałowej w Lubaczowie. W latach 1908-1913 uczęszczał do Seminarium Nauczycielskiego w Sokalu gdzie w 1913 r. złożył egzamin dojrzałości. W czasie pobytu w Seminarium, w latach 1911-1913 czynnie działał w organizacji niepodległościowej „Drużyny Zarzewiackie”. Po ukończeniu seminarium, do chwili wybuchu wojny, był nauczycielem w powiecie Bóbrka województwa lwowskiego. Przed wybuchem wojny zapisał się na studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.

            Z chwilą wybuchu pierwszej wojny światowej został powołany do 34 pułku obrony krajowej w Jarosławiu c.k. Armii i skierowany do Szkoły Oficerów Rezerwy w Barin (Węgry). Po ukończeniu szkoły został wcielony do służby jako kadet-aspirant. Od 10 marca 1915 r. dowodził plutonem na froncie w Karpatach; wyróżnił się podczas walk; został tam ciężko ranny. Po rehabilitacji walczył na froncie rosyjskim. Dnia 1 lutego 1916 r. otrzymał stopień podporucznika. W okresie późniejszym był instruktorem w szkole podoficerskiej i dowódcą kompanii. W styczniu 1918 r. został przeniesiony na front włoski. Dnia 1 maja 1918 r. otrzymał awans na stopień porucznika.

            W listopadzie 1918 r. przybył do Lubaczowa i zorganizował oddział wojskowy. Brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej. W 1919 r. wraz ze swym oddziałem wszedł w skład 14 pułku piechoty i walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Był dowódcą batalionu. Po wojnie, ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 r., otrzymał awans na stopień majora piechoty i dalej pełnił służbę w 14 pułku we Włocławku.

            Dnia 21 grudnia 1921 r. za bohaterstwo z wojnie polsko-bolszewickiej został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy (nr 4.616).

            W latach 1922-1925 był dowódcą 2 batalionu 8 pułku piechoty Legionów w Lublinie oraz w latach 1925-1928 dowódcą batalionu i zastępcą dowódcy 7 pułku piechoty Legionów w Chełmie Lubelskim. W 1924 r. został awansowany na stopień podpułkownika. W 1928 r. został komendantem Baonu Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 4 w Tomaszowie Mazowieckim. W 1929 r. zorganizował Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie i został jej pierwszym komendantem. W 1930 r. wrócił do 7 pułku piechoty Legionów. Dowodził nim w latach 1930-1935, awansując w 1932 r. na stopień pułkownika piechoty. W 1936 r. objął dowództwo 52 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Złoczowie.

            Dnia 20 lipca 1939 r. objął obowiązki dowódcy Morskiej Brygady Obrony Narodowej i został pełniącym obowiązki dowódcy Lądowej Obrony Wybrzeża. Podjął aktywne prace nad umocnieniem pozycji obronnych i wzmocnieniem uzbrojenia podległych mu jednostek.

            Po wybuchu drugiej wojny światowej był faktycznym dowódcą Lądowej Obrony Wybrzeża. Podlegały mu wszystkie oddziały w rejonie Gdyni oraz Kępy Oksywskiej, na które spadły ogromne siły niemieckie. Dowodził całością sił lądowych zgromadzonych wokół Gdyni. Jego aktywność była wyjątkowa w pierwszych sześciu dniach września, gdy trwały zacięte walki, a strategiczne punkty obrony przechodziły raz w polskie, raz w niemieckie ręce oraz w dniach od 9 do 12 września, kiedy były prowadzone zacięte walki i sytuacja obrońców się pogarszała, kiedy odnoszono dotkliwe straty i siły obrońców były na wyczerpaniu.

            Wobec przeważających sił Wehrmachtu, poniesionych strat i odcięcia wojsk polskich na Wybrzeżu od pozostałej części kraju, 10 września wieczorem, podjął decyzję o ewakuacji wojska na Kępę Oksywską. Ten manewr pozwolił ocalić Gdynię. Bohaterscy obrońcy, osłabieni liczebnie i krańcowo wyczerpani, do 18 września prowadzili przeciwuderzenia i nocne wypady na pozycje nieprzyjaciela. Jednak wobec strat w ludziach, uzbrojeniu i braku amunicji sytuacja obrońców stała się tragiczna. Zginęło wielu dowódców.

            Dnia 19 września 1939 r. pułkownik Stanisław Dąbek stanął na czele grupy oficerów nowego sztabu i kompanii 2 morskiego pułku strzelców i stoczył w Babim Dole ostatnią na Kępie Oksywskiej bitwę z Niemcami; osobiście obsługiwał armatkę przeciwpancerną. Około godziny 17-tej wobec beznadziejnej sytuacji, wydał oddziałowi rozkaz zaprzestania walki, aby oszczędzić pozostałych przy życiu żołnierzy. Wieczorem 19 września 1939, w obliczu nieuchronnej klęski, kiedy nie było już żadnych szans obrony i należało się poddać, ranny, ze słowami: „Niech żyje Polska”, odebrał sobie życie strzałem w usta. Pochowano go na Kępie Oksywskiej. Po wojnie jego prochy zostały przeniesione na Cmentarz Wojenny w Gdyni-Redłowie.

            Za bohaterstwo w obronie Wybrzeża został pośmiertnie odznaczony Orderem Virtuti Militari IV klasy (numer 111).

            Ponadto był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy (pośmiertnie), Krzyżem Walecznych (dwukrotnie), Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Niepodległości.

            Stanisław Dąbek został pośmiertnie awansowany na stopień generała brygady. Po raz pierwszy, przez gen. Władysława Andersa z dniem 1 stycznia 1964 r., po raz drugi w 1969 r. przez Prezydenta RP na Uchodźstwie, Augusta Zaleskiego. Stopień generała brygady nadany pośmiertnie przez Naczelnego Wodza został uznany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Wałęsę w Postanowieniu z dnia 4 czerwca 1993 r., w sprawie uznania stopni wojskowych nadanych przez władze Rzeczy-pospolitej na Uchodźstwie.

            Po wojnie, dla uczczenia pamięci Stanisława Dabka, nazwę wsi Felsendorf, w której mieszkali Dąbkowie, zmieniono na Dąbków.

            Pułkownik Stanisław Dąbek jest patronem: 1 Morskiego Pułku Strzelców (od 1 stycznia 2008 r. Oddziału Zabezpieczenia Marynarki Wojennej), 143 Gdyńskiej Drużyny Harcerzy ZHR „Dąbrowa”, V Licem Ogólnokształcącego w Gdyni, Szkoły Podstawowej w Sychowie, Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 10 w Tczewie, Szkoły Podstawowej nr 1 w Lubaczowie (w 2003 r. szkoła zmieniła patrona z pułkownika na Generała Stanisława Dąbka), Zespołu Szkół Nr 4 w Stalowej Woli oraz Publicznej Szkoły Podstawowej Nr 1 w Nisku.

            Imieniem pułkownika Dąbka nazwano ulice w następujących miastach: Elbląg, Gdańsk, Gdynia, Kielce, Koszalin, Kraków, Lubaczów, Pruszcz Gdański, Reda, Rumia, Starogard Gdański, Tarnów, Warszawa, Wejherowo, Władysławowo, Wrocław i Nisko.

            W Babich Dołach znajduje się pomnik Stanisława Dąbka.

            W 1969 r. Stocznia im. Komuny Paryskiej w Gdyni zbudowała statek typu drobnicowiec, któremu 30 sierpnia 1969 r. nadano imię „Pułkownik Dąbek”. Statek był eksploatowany przez Polskie Linie Oceaniczne w latach 1970-1992.

            We wrześniu 1984 r. Poczta Polska wyemitowała znaczek pocztowy nr 2786 –  Obrona Kępy Oksywskiej; płk Stanisław Dąbek. Był to pierwszy z 17 znaczków z serii Wojna Obronna 1939.

            W 1989 r. Mennica Państwowa wprowadziła do obiegu w ramach serii „Wybitni wodzowie i dowódcy w historii oręża polskiego” medal przedstawiający pułkownika Dąbka.

            W 2009 r. z okazji 70. rocznicy wybuchu drugiej wojny światowej Skarbnica Narodowa stworzyła kolekcję medali „Polacy w II Wojnie Światowej” według projektu Andrzeja i Roussany Nowakowskich. Jednym z medali jest „OBRONA KĘPY OKSYWSKIEJ – PŁK STANISŁAW DĄBEK”. Medale są w dwóch wersjach, pierwsza została wybita w czystym srebrze, próba 999/1000 a druga została wykonana z mosiądzu i jest platerowana 24-karatowym złotem. Średnica medali to 40 mm.

            O pułkowniku Dąbku i jego żołnierzach zrealizowany został również film (dokument fabularyzowany), wyprodukowany w 2009 r. przez Telewizję Polską; autor scenariusza i reżyser Bartosz Paduch. W rolę głównego bohatera wcielił się aktor Teatru Muzycznego w Gdyni Bogdan Smagacki.

 

 

 

Bibliografia;

1. Jan Ciba: Por. mgr Józef Bieniasz, Żołnierz września 1939 r., Obrońca Polskiego Wybrzeża, Pochodzący z Krzemienicy, patriota i bohater, Gazeta Łańcucka, Wrzesień 2011, NR 9/195, Internet: http://gazetalancucka.pl/wpcontent/uploads/2011/10/ GAZETA-LANCUCKA-09.pdf,

2. Stanisław Dąbek – Biografie, HistoriaPolski.eu – Forum Historia Polski, Internet: http://historiapolski.eu/stanis-aw-d-bek-t3612.html,

3. Stanisław Dąbek – Wikipedia, Internet: http://pl.wikipedia.org/wiki/ Stanis%C5%82aw_D%C4%85bek,

4. Zygmunt Kubrak: Generał Stanisław Dąbek 1892-1939, Rzeszów 2014.

5. Pamiętnik jubileuszowy Państwowego Seminarjum Nauczycielskiego Męskiego w Sokalu : 1895-1925, Sokal : Grono Naucz. Państ. Semin. Naucz. Męsk., 1925, str. 60, http://polona.pl/item/645035/31/

6. Mennica Warszawska: Medale Mennicy Państwowej 1989-1990, Heliodor, Warszawa 1991,

7. Publiczna Szkoła Podstawowa Nr 1, Pułkownik Stanisław Dąbek patron naszej szkoły, Internet: http://psp1nisko.idl.pl/nowa/index.php?option=comcontent&task= view&id=47&Itemid=36

8. Generał Stanisław Dąbek patron Szkoły Podstawowej Nr 1 w Lubaczowie – http://sp1lubaczow.blogspot.com

9. Bogusław Szwedo: Kawalerowie Virtuti Militari ziemi niżańskiej, Sztafeta, Stalowa Wola 2000.

 

 

Nisko, maj 2013 r.

aktualizacja, wrzesień 2014 r.

 

Zdjęcie 

 

 

 

 

 

 

NIŻAŃSKIE

BIOGRAFIE 

 

 

  

 


 

Generał brygady Stanisław Dąbek 


 

 Stanisław Dąbek urodził się 28 marca 1892 r. w Nisku. Był synem Szczepana i Rozalii z Powęsków. Pochodził z wielodzietnej, średnio zamożnej, rodziny chłopskiej, która później zamieszkała we wsi Felsendorf k. Lubaczowa. W latach 1901-1905 uczęszczał do szkoły powszechnej w Nisku, w latach 1905-

1907 był uczniem klas 5 i 6 szkoły wydziałowej w Lubaczowie. W latach 19081913 uczęszczał do Seminarium Nauczycielskiego w Sokalu gdzie w 1913 r. złożył egzamin dojrzałości. W czasie pobytu w Seminarium, w latach 1911-1913 pracował w organizacji niepodległościowej „Drużyny zarzewiackie”. Po ukończeniu seminarium do chwili wybuchu wojny był nauczycielem w powiecie Bóbrka  województwa lwowskiego. Przed wybuchem wojny zapisał się na studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.

 

 Z chwilą wybuchu pierwszej wojny światowej został powołany do 34 pułku obrony krajowej w Jarosławiu c.k. Armii i skierowany do Szkoły Oficerów Rezerwy w Baring. Po ukończeniu szkoły otrzymał stopień podporucznika i został wysłany na front. Wyróżnił się podczas walk w Karpatach w 1915 r.; został tam ciężko ranny. Po rehabilitacji walczył na froncie włoskim. W 1917 r. otrzymał awans na stopień porucznika.

 W listopadzie 1918 r. wstąpił do Wojska Polskiego jako żołnierz zawodowy. Po weryfikacji otrzymał stopień kapitana w korpusie piechoty. Brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej i wojnie polsko-bolszewickiej. Był dowódcą batalionu w 14 pułku piechoty. Po wojnie, ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 r., otrzymał awans na stopień majora piechoty i dalej pełnił służbę w 14 pułku we Włocławku.

 Dnia 21 grudnia 1921 r. za bohaterstwo z wojnie polsko-bolszewickiej został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy (nr 4.616).

  W latach 1922-1925 był dowódcą 2 batalionu 8 pułku piechoty Legionów w Lublinie oraz w latach 1925-1928 dowódcą batalionu i zastępcą dowódcy 7 pułku piechoty Legionów w Chełmie Lubelskim. W 1924 r. został awansowany na stopień podpułkownika. W 1928 r. został komendantem Baonu Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 4 w Tomaszowie Mazowieckim. W 1929 r. zorganizował Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie i został jej pierwszym komendantem. W 1930 r. wrócił do 7 pułku piechoty Legionów. Dowodził nim w latach 1930-1935, awansując w 1932 r. na stopień pułkownika piechoty. W 1935 r. objął dowództwo 52 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Złoczowie.

 Dnia 23 lipca 1939 r. został mianowany dowódcą Morskiej Brygady Obrony Narodowej i pełniącym obowiązki dowódcy Lądowej Obrony Wybrzeża. Podjął aktywne prace nad umocnieniem pozycji obronnych i wzmocnieniem uzbrojenia podległych mu jednostek.

 Po wybuchu drugiej wojny światowej był faktycznym dowódcą Lądowej Obrony Wybrzeża.

Podlegały mu wszystkie oddziały w rejonie Gdyni oraz Kępy Oksywskiej, na które spadły ogromne siły niemieckie. Dowodził całością sił lądowych zgromadzonych wokół Gdyni. Jego aktywność była wyjątkowa w pierwszych sześciu dniach września, gdy trwały zacięte walki, a strategiczne punkty obrony przechodziły raz w polskie, raz w niemieckie ręce i w dniach od 9 do 12 września, kiedy były prowadzone zacięte walki i sytuacja obrońców się pogarszała, odnoszono dotkliwe straty i siły obrońców były na wyczerpaniu.

 Wobec przeważających sił Wehrmachtu, poniesionych strat i odcięcia wojsk polskich na Wybrzeżu od pozostałej części kraju 12 września wieczorem podjął decyzję o ewakuacji wojska na Kępę Oksywską. Ten manewr pozwolił ocalić Gdynię. Bohaterscy obrońcy osłabieni liczebnie i krańcowo wyczerpani do 18 września prowadzili przeciwuderzenia i nocne wypady na pozycje nieprzyjaciela, jednak wobec strat w ludziach, uzbrojeniu i braku amunicji sytuacja obrońców stała się tragiczna. Zginęło wielu dowódców.

 

 Dnia 19 września 1939 r. stanął na czele grupy oficerów nowego sztabu i kompanii 2 morskiego pułku strzelców i stoczył w Babim Dole ostatnią na Kępie Oksywskiej bitwę z Niemcami; osobiście obsługiwał armatkę przeciwpancerną. Około godziny 17-tej wobec beznadziejnej sytuacji, wydał oddziałowi rozkaz zaprzestania walki, aby oszczędzić pozostałych przy życiu żołnierzy. Wieczorem 19 września 1939, w obliczu nieuchronnej klęski, kiedy nie było już żadnych szans obrony i należało się poddać, ranny, ze słowami: „Niech żyje Polska”, odebrał sobie życie strzałem w głowę. Pochowano go na Kępie Oksywskiej. Po wojnie jego prochy zostały przeniesione na Cmentarz Wojenny w Gdyni-Redłowie. 

 

 

Zdjęcie

 Gdynia Babi Dół – Pomnik pamięci płk. Stanisława Dąbka i tablica z pomnika

 

 

Zdjęcie
 
 Grób Stanisława Dąbka na Cmentarzu Wojennym w Gdyni-Redłowie
 
 
Zdjęcie

 Za bohaterstwo w obronie Wybrzeża został pośmiertnie odznaczony Orderem Virtuti Militari IV klasy (numer 111).

 Ponadto był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy (pośmiertnie), Krzyżem Walecznych (dwukrotnie), Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Niepodległości.

 Stanisław Dąbek został pośmiertnie awansowany na stopień generała brygady. Po raz pierwszy, przez gen Władysława Andersa z dniem 1 stycznia 1964 r., po raz drugi w 1969 r. przez Prezydenta RP na Uchodźstwie, Augusta

Zaleskiego. Stopień generała brygady nadany pośmiertnie przez Naczelnego Wodza został uznany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Wałęsę w Postanowieniu z dnia 4 czerwca 1993 r., w sprawie uznania stopni wojskowych nadanych przez władze Rzeczypospolitej na Uchodźstwie.  Po wojnie, dla uczczenia pamięci Stanisława Dabka, nazwę wsi Felsendorf, w której mieszkali Dąbkowie ,zmieniono na Dąbków.

 

Zdjęcie Pułkownik Stanisław Dąbek jest patronem: 1 Morskiego Pułku Strzelców (od 1 stycznia 2008 r. Oddziału Zabezpieczenia Marynarki Wojennej), 143 Gdyńskiej Drużyny Harcerzy ZHR „Dąbrowa”, V Licem Ogólnokształcącego w Gdyni, Szkoły Podstawowej w Sychowie, Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 10 w Tczewie, Szkoły Podstawowej nr 1 w Lubaczowie (w 2003 roku szkoła zmieniła patrona z pułkownika na Generała Stanisława Dąbka), Zespołu Szkół Nr 4 w Stalowej Woli oraz Publicznej Szkoły Podstawowej Nr 1 w Nisku.

 Imieniem pułkownika Dąbka nazwano ulice w następujących miastach:Elbląg, Gdańsk, Gdynia, Kielce, Koszalin, Kraków, Lubaczów, Pruszcz Gdański, Reda, Rumia, Starogard Gdański, Tarnów, Warszawa, Wejherowo, Władysławowo, Wrocław i Nisko.  W Babich Dołach znajduje się pomnik Stanisława Dąbka. 

  W 1969 r. stocznia im. Komuny Paryskiej w Gdyni zbudowała statek typu drobnicowiec, któremu 30 sierpnia 1969 r. nadano imię „Pułkownik Dąbek”. Statek był eksploatowany przez Polskie Linie Oceaniczne w latach 19701992.

We wrześniu 1984 r. Poczta Polskawyemitowała znaczek pocztowy nr 2786 -Obrona Kępy Oksywskiej; płk Stanisław Dąbek. Był to pierwszy z 17 znaczków z serii Wojna Obronna 1939. 

 

Zdjęcie

 

 

Zdjęcie

 

Niżański walor filatelistyczny: Karta – Poczta Harcerska NISKO, znaczek – płk Dąbek, kasownik – 50-lecie nadania praw miejskich dla Niska

 

 W 1989 r. Mennica Państwowa wprowadziła do obiegu w ramach serii „Wybitni wodzowie i dowódcy w historii oręża polskiego” medal przedstawiający pułkownika Dąbka.

  

Zdjęcie

 

Awers: Popiersie trzy czwarte w lewo. W otoku napis: PUŁKOWNIK STANISŁAW DĄBEK / 28.III.1892 / 19 IX 1939. 

 

Rewers: Grupa żołnierzy atakowana przez samoloty i nazwisko twórcy KOTYŁŁO. Niżej data 1989 rozdzielona znakiem TWO. W otoku napis: LĄDOWA OBRONA WYBRZEŻA / 1-19 WRZEŚNIA 1939[1].

Historia: Projektował i wykonał Zbigniew Kotyłło; sygnowany na rewersie KOTYŁŁO. emitent Towarzystwo Wiedzy Obronnej w Warszawie; rok emisji 1989; średnica 70 mm; tombak srebrzony i oksydowany oraz tombak patynowany; nakład 6000 egz. (tombak srebrzony i oksydowany 3000 egz. i tombak 3000 egz.).

 W 2009 r. z okazji 70. rocznicy wybuchu drugiej wojny światowej Skarbnica Narodowa stworzyła kolekcję medali „Polacy w II Wojnie Światowej” według projektu Andrzeja i Roussany Nowakowskich. Jednym z medali jest „OBRONA KĘPY OKSYWSKIEJ – PŁK STANISŁAW DĄBEK”. Medale są w dwóch wersjach, pierwsza została wybita w czystym srebrze, próba 999/1000 a druga została wykonana z mosiądzu i jest platerowana 24-karatowym złotem. Średnica medali to 40 mm.

 Zdjęcie

 

 

 O pułkowniku Dąbku i jego żołnierzach zrealizowany został również film (dokument fabularyzowany), wyprodukowany w 2009 r. przez Telewizję Polską; autor scenariusza i reżyser Bartosz Paduch. W rolę głównego bohatera wcielił się aktor Teatru Muzycznego w Gdyni Bogdan Smagacki.

 
 
 
 
 
 
 
 


 

[1] Medal ze zbiorów Tadeusza Wojcieszyna; skanowanie Paweł Śnieżek; Mennica Warszawska: Medale Mennicy Państwowej 1989-1990, Heliodor, Warszawa 1991, str. 25;  

Z przewodnika turystycznego

Na wczasy nad morzem – Babi Dół na Kępie Oksywskiej

 

 

 Na północnym krańcu Gdyni, w nadmorskiej części Kępy Oksywskiej zbiega łagodnie ku plaży dno ok. 1,5 km długiej doliny, utworzonej w ciągu tysięcy lat przez wody powierzchniowe, spływające do Zatoki Puckiej. Jej zbocza, dochodzące do 30 m wysokości porośnięte są we wschodniej części rzadkim lasem mieszanym i krzewami. Dolina nosi częstą na kaszubach nazwę Babi Dół (także Babie Doły). Na tym skrawku ziemi, w pobliżu brzegu morskiego rozegrał się 19 września 1939 r. końcowy akt bohaterskiej obrony Kępy Oksywskiej.

 Tutaj w ciągu 7-dniowych zmagań z wielokrotnie silniejszym wrogiem mieściło się Dowództwo Lądowej Obrony Wybrzeża z płk. Stanisławem Dąbkiem na czele. Walczono zaciekle o każdy skrawek ziemi, zadając napastnikom ciężkie straty. W dniu 19 września sztab utracił łączność z oddziałami broniącymi się w różnych punktach Kępy. O godz. 16:30 ustała obrona 2 Morskiego Pułku Strzelców w rejonie pobliskiego folwarku Stefanowo. Wolny pozostał jedynie nadmorski odcinek Babiego Dołu. Kilka godzin wcześniej płk Dąbek złożył telefoniczny meldunek dowódcy obrony Helu, kontradmirałowi Józefowi Unrugowi o sytuacji bojowej i stratach własnych, które wynosiły: 92 oficerów zabitych i 15 zaginionych oraz 86 rannych. Zginęło 1750 szeregowych, ok. 400 było zaginionych i ok. 2150 rannych. Wyróżnili się w walce dowódcy: płk Kazimierz Pruszkowski, ppłk Ignacy Szpunar, mjr Stanisław Zaucha, mjr Aleksander Jabłonowski, kmdr ppor. Stanisław Jabłoński i wielu innych.  Gdy ustała obrona ostatniego oddziału, płk Dąbek oświadczył otaczającym go oficerom i żołnierzom ze sztabu: Tak więc skończyła się nasza rola dowódców. Nie przestaliśmy być jednak żołnierzami. Będziemy walczyć jako ostatni oddział Lądowej Obrony Wybrzeża. Bierzcie karabiny i chodźcie ze mną. Utworzony oddział składał się z 15 oficerów i 6 szeregowych. Zajęto stanowiska na północnym stoku wysoczyzny, w odległości 4-5 m jeden od drugiego. Gdy zjawili się Niemcy, obrońcy otwarli do nich ogień. Naoczny świadek odczuł, iż dowódca szuka śmierci, ale kule omijały go. W pewnym momencie płk Dąbek wezwał do siebie ppłk. Szpunara i powiedział: Na wypadek gdybym ja nie żył, rozkazuję, abyś natychmiast zaprzestał walki. Dalszy rozlew krwi jest bezcelowy. Następnie poprosił o przekazanie żonie osobistego życzenia. Niedługo po tej rozmowie pułkownik, zraniony lekko w czasie wybuchu pocisku moździerza, wyrwał z kabury pistolet i strzałem w usta pozbawił się życia. Patrzący na to ppor. Michalik zdążył jedynie zawołać: Panie Pułkowniku! Za chwilę zawiadomił kolegów okrzykiem: Pułkownik nie żyje! Była to godz. 17:30 w dniu 19 września 1939 r. Walka w Babim Dole została zakończona. Po formalnościach złożenia broni zniesiono zwłoki dowódcy na jego płaszczu i pochowano na skwerku przed budynkiem szpitala. W miejscu, w którym zginął płk Dąbek, ustawiono przed kilku laty głaz pamiątkowy. Miejsce to wskazał piszącemu te słowa w kilka lat po wojnie mjr Stanisław Zaucha, jeden z wyróżnionych za męstwo dowódców obrony na Kępie Oksywskiej[1].

 

 

Zdjęcie
 
 
Zdjęcie
 
Zdjęcie
 
Zdjęcie
 
 
Zdjęcie
 
 
Zdjęcie
 
 


 

[1] Internet: http://www.nawczasy.net.pl/babi-dol-na-kepie-oksywskiej/. 

 

 

Życiorys napisany przez Stanisława Dabka

 

„Urodziłem się 28.III.1892 r. w Nisku woj. Lwowskiego.
4 klasową szkołę powszechną ukończyłem w Nisku w latach 1901-1905. W latach 1905-1907 ukończyłem 5 i 6 klasę szkoły wydziałowej w Lubaczowie. W latach 1908-1913 uczęszczałem do seminarium nauczycielskiego w Sokalu, gdzie w roku 1913 złożyłem maturę. Po ukończeniu seminarium do chwili wybuchu wojny światowej byłem nauczycielem w powiecie Bóbrka woj. Lwowskiego. W czasie pobytu w seminarium nauczycielskim w Sokalu w latach 1911-1913 pracowałem na terenie Sokala w organizacji niepodległościowej „Drużyny Zarzewiackie”, której komendantem w Sokalu był prof. Mańkowski. W chwili wybuchu wojny europejskiej powołano mnie do szeregów armii austriackiej /90 i 34 p.p./, w której przesłużyłem aż do rozpadnięcia się Austrji, przebywając na różnych frontach jako chorąży, podporucznik i porucznik. Po rozpadnięciu się Austrji przybyłem z Alzacji do Lubaczowa w początkach listopada 1918 r. i zaraz rozpocząłem samorzutnie organizację oddziału wojskowego w Lubaczowie na tyłach frontu ukraińskiego, który wówczas przebiegał wzdłuż rz. Sanu od Jarosławia do Przemyśla. Organizację oddziału lubaczowskiego w ciężkich warunkach ukończyłem w pierwszych dniach grudnia 1918 r. Chcąc porozumieć się co do wspólnej akcji na Lubaczów z ówczesnym płk. Jaroszem Wiktorem udałem się do Jarosławia. W drodze z Jarosławia do Lubaczowa przechodząc przez front ukraiński zostałem aresztowany w okolicach Surochowa, skąd zbiegłem do Lubaczowa, celem prowadzenia dalszych przygotowań do akcji na Lubaczów. Dnia 6 i 7 grudnia 1918 r. rozpocząłem akcję z oddziałem lubaczowskim na tyłach Ukraińców, współdziałając z załogą idącą z Jarosławia na Lubaczów. Po zajęciu Lubaczowa prowadzę dalszą pracę organizacyjną oddziału lubaczowskiego i uzupełniam go przez werbunek, organizuję władze administracyjne w Lubaczowie. W okresie Bożego Narodzenia 1918 r. podczas przeważającego napadu na Lubaczów bronię ze swym oddziałem Lubaczowa, doprowadzając do rozbicia uderzającej wówczas grupy Kleea ze strony Ukraińców na Lubaczów. Za obronę Lubaczowa otrzymałem obywatelstwo honorowe tego miasta. W roku 1919 wchodzę z oddziałem lubaczowskim w skład 14 p.p., z którym przebyłem całą kampanię na froncie polsko-bolszewickim. Od roku 1922 służę w 8 p.p.Leg. jako dca baonu, następnie od roku 1925 w 7 p.p.Leg. jako dca baonu i zastępca dcy pułku. Od roku 1922 do 1930 jestem komendantem Szkoły Podchorążych rezerwy Piechoty w Tomaszowie Mazow. i Zambrowie.
W roku 1930 powróciłem do 7 p.p.Leg., gdzie do dnia dzisiejszego dowodzę pułkiem.
Niniejszy kwestionariusz wypełniłem zgodnie z prawdą.
Chełm 23 marca 1934 r. własnoręczny podpis"

 

Tekst zamieszczony na stronie internetowej Szkoły Podstawowej Nr 1 im. gen Stanisława Dąbka w Lubaczowie –

http://www.sp1lubaczow.iap.pl/?id=62117&location=f&msg=1&lang_id=PL

 

O Stanisławie Dąbku powiedzieli ci. Którzy go znali.

 

"Stasio był w szkole i w ogóle w życiu bardzo dokładny, sumienny, skrupulatny. Dokładnie wypełniał wszystkie obowiązki. Jego zeszyty i podręczniki zawsze były czyściutkie. Dbał o swoją opinię, miał żyłkę przywódcy".

Kolega z klasy Karol Sander

 

"Ogromnie kochał rodziców. Celem wychowania Stasia było umiłowanie prawdy i poświęcenia oraz miłość do ojczyzny. Przyjeżdżał z Sokala by pomagać rodzicom w pracy na roli. Przepadał za grą w piłkę, lubił jeździć konno. Był doskonałym strzelcem a mazura tańczył jak mało kto".

Brat Julian Dąbek

 

"Stanisław Dąbek wysoko cenił ofiarę życia żołnierzy, oddaną w obronie ojczyzny. Odwiedzał groby żołnierskie, gdyż pamięć o nich uważał za istotny element dobrego wychowania. Uczęszczał w Lublinie na lekcje języka francuskiego do mojej starszej siostry".

Irena Pollaczek

 

"Wymagał od innych, ale przede wszystkim od siebie. Był stanowczy w swoich przekonaniach. Tryskał energią, utrzymywał w wojsku dyscyplinę. Swoją pracę wykonywał <na medal>".

Poeta Stefan Flukowski

 

"Był doskonałym obserwatorem. Brzydził się oficerami, którzy nic nie robią, gdyż leniwy oficer daje zły przykład szeregowcom. Pędził ich do roboty. Sam dużo robił, kilka razy dziennie z wnikliwością wglądał w sprawy pułkowe".

Porucznik, pisarz Lew Kaltenbergh

 

"Płk Dąbek był człowiekiem z charakterem, twardym żołnierzem i dowódcą. Wyrósł i hartował się w ciężkich warunkach. Zdecydował pokazać, jak Polak potrafi walczyć nawet w beznadziejnym położeniu".

Kapitan Wacław Tym

 

"Podczas walk o Gdynię poznałem płk Stanisława Dąbka jako wspaniałego dowódcę, który pozostawiony na straconym stanowisku, postanowił, potrafił uczynić z niego żywą twierdzę, broniąc jej do końca. Znał duszę żołnierza i odczuwał jego dolę i niedolę, był na każdym odcinku żołnierskim, osobiście prowadził żołnierzy na wypady".

Franciszek Sokół

 

"Pułkownik Dąbek wykazał w obronie Wybrzeża maksimum bohaterstwa, ofiarności, poświęcenia. Jako żołnierz i dowódca spełnił swój obowiązek do końca i bez reszty. Wszedł do historii jako piękny przykład niezłomnego i bohaterskiego dowódcy, odznaczającego się silnym charakterem, niezwykłą odwagą i pogardą śmierci".

Franciszek Nather

 

Stąd wyszedł nasz Patron, wielki syn Ojczyzny, nieobce mu były trudy, znoje, blizny. Z niemiecką nawałką walczył znakomicie i w służbie Ojczyzny oddał swoje życie".

Z piosenki o patronie Szkoły Podstawowej nr 1 w Lubaczowie, napisanej przez nauczycielkę Dorotę Bolechowską

 

Tekst zamieszczony na stronie internetowej Szkoły Podstawowej Nr 1 im. gen Stanisława Dąbka w Lubaczowie –

http://www.sp1lubaczow.iap.pl/?id=62117&location=f&msg=1&lang_id=PL

 

Zmieniony ( 26.05.2017. )
 
Imieniny
23 Lipca 2017
Niedziela
Imieniny obchodzą:
Apolinary, Bogna,
Żelisław
Do końca roku zostało 162 dni.
 
Top! Top!